4 meest voorkomende ongelukken in de bouw en hoe je deze voorkomt

De risico’s in de bouw zijn hoog. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek kreeg 1,9% van alle werknemers in de bouw in 2019 een ongeluk. En kwamen er zelfs 18 bouwvakkers om het leven. Als ondernemer is dit wel het laatste dat je wilt, daarom geven wij je tips om het risico op ongelukken in de bouw te beperken.

Volgens de Inspectie SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) zijn dit de meest voorkomende ongelukken:
  1. Vallen, struikelen, uitglijden
  2. Vallen van hoogte
  3. Verwondingen door machines
  4. Verwondingen door een vallend voorwerp

Hoe kun je deze ongelukken in de bouw voorkomen?

Veel ongelukken hebben te maken met het gedrag en de veiligheidscultuur op de bouw. Hoe meer aandacht er is voor de veiligheid, hoe kleiner het risico dat het misgaat. 

Wijs daarom je medewerkers op de risico’s. Stel protocollen en duidelijke instructies op voor de veiligheidsvoorzieningen en bespreek deze regelmatig met je medewerkers. Controleer of ze de veiligheidsregels goed naleven en vraag ook of ze elkaar erop aanspreken als dat niet gebeurt. 

Vallen, struikelen, uitglijden

Een veilige werkplek is opgeruimd en schoon. Want met orde en netheid voorkom je ongelukjes als struikelen, uitglijden en vallen. Spreek met medewerkers af dat iedereen in elk geval aan het einde van de werkdag zijn eigen werkplek schoon en opgeruimd achterlaat en restmaterialen in de container gooit.

Vallen van hoogte

Vallen van hoogte gebeurt vaak doordat de aandacht voor veiligheid verslapt. Medewerkers halen bijvoorbeeld even wat planken weg van de veiligheidsvoorziening en vergeten deze te terug te plaatsen. Waardoor een collega het risico loopt naar beneden te vallen.

Valbeveiliging, leuningen, dakrandbeveiliging, vangnetten, harnassen en veiligheidslijnen, al deze maatregelen zijn onmisbaar bij werken op hoogte. Maar goed opletten dus ook. 

Verwondingen door machines

Werken met machines geeft een verhoogd risico op ongelukken waarbij de medewerker bekneld raakt. Bijvoorbeeld met een hand, voet, arm of been. Bij verkeerd gebruik van een cirkelzaag kun je splinters in je ogen krijgen. Of zelfs lichaamsdelen kwijtraken.

Vaak gaat het mis omdat medewerkers de veiligheidsinstructies niet goed naleven. Of ze halen ‘even’ de veiligheidsvoorziening weg, zoals de beschermkap van een cirkelzaag. Of ze nemen niet de tijd om een veiligheidsbril op te zetten. Dit gebeurt meestal niet uit onwil of onwetendheid, maar vooral om tijd te winnen. Want tijd is kostbaar, zeker in de bouw. 

Herhaal daarom regelmatig de veiligheidsinstructies. En maak je medewerkers duidelijk dat veiligheid belangrijker is dan snelheid. Want een ongeluk levert iedereen veel meer ellende op.

Veilig werken met machines begint bij veilig materieel. En de juiste veiligheidsinstructies en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s). Wat ook belangrijk is? Elkaar aanspreken op onveilige situaties.

Verwondingen door een vallend voorwerp

Gereedschap of bouwmateriaal dat van een steiger afvalt, losse schroefjes naar beneden schoppen, het kan allemaal voor verwondingen zorgen bij collega’s. Zeker als die geen bouwhelm dragen. 

Zet steigers daarom af met steigerdoeken en voorzie ze van kantplanken. En controleer of iedereen steeds zijn bouwhelm draagt. Zorg verder voor zoveel mogelijk overzicht, orde en netheid op de bouw. Hoe meer rommel er op steigers ligt, hoe groter de kans dat er wat naar beneden valt.

Tip: let op nieuwkomers én routiniers

Nieuwkomers moet je natuurlijk goed uitleggen wat de risico’s zijn op de bouw. Geef ze duidelijke veiligheidsinstructies voor het gebruik van machines, neem alle veiligheidsprocedures samen door en geef ze de juiste PBM’s. Herhaal dit regelmatig.

Maar vergeet ook de ervaren krachten niet als het om veiligheid gaat! Zij draaien op ervaring en routine. Dat geeft ze soms het vertrouwen om zich niet aan de veiligheidsmaatregelen te houden,  bijvoorbeeld om tijd te winnen. Terwijl dat ook bij hen mis kan gaan. Ook is het geen overbodige luxe om hen een kleine opfriscursus van de veiligheidsinstructies aan te bieden.