Energieopslagsystemen.
Weet jij waar je rekening mee moet houden bij de opslag van energie?
Berry Looijen is technisch specialist bij Interpolis, hij bezoekt agrarische bedrijven en vertelt wat hij tegenkomt: 'Je hebt energie nodig voor je bedrijfsactiviteiten. Het opslaan van duurzaam opgewekte energie is een oplossing voor gebruik als je het nodig hebt. Dat is handig voor eigen gebruik als er geen zon is. Of om te verkopen op piekmomenten als de energiemarkten daar goed voor betalen.'
Lithiumverbindingen zijn brandgevaarlijk en kunnen als giftige gassen en dampen vrijkomen.
Lithium-ion batterijen en accu's kent ondertussen iedereen van bijvoorbeeld de accuboor (0,1 kWh), de elektrische fiets (1 kWh) en de elektrische auto (75 kWh). De energieopslagsystemen bij steeds meer agrarische bedrijven variëren van koelkastformaat tot meerdere containers en hebben vaak een vermogen van meer dan 5 MWh. 'Dan staat er serieuze chemie op je bedrijf', zo stelt Berry. 'Accu- en batterijsystemen bestaan uit lithiumverbindingen die (brand)gevaarlijk zijn en bij brand als giftige gassen en dampen kunnen vrijkomen. Als je energie in grote hoeveelheden opslaat bij een agrarisch bedrijf, dan zijn dit factoren om serieus rekening mee te houden.'
Kies een buitenlocatie op veilige afstand.
Energieopslagsystemen brengen risico's met zich mee. 'Brand is het eerste om alert op te zijn,' zegt Berry. 'De rookgassen die vrijkomen bij brand zijn zeer giftig. Het is belangrijk om bij het kiezen van de locatie al te kijken welke kant eventuele rook opgaat bij jouw bedrijf. Je wilt dit weghouden van mensen, dieren en teelten. Het blussen met water geeft bij dit soort brand een verontreiniging met flinke schade voor het milieu. Bij een energieopslagsysteem kan een brand zichzelf in stand houden. We noemen dit een 'thermal runaway', je kunt het nauwelijks blussen, hooguit koelen. Soms duurt het dagen voor je dit soort oververhitting de baas bent.'
Wie zich bewust is van de mogelijke risico's kan passende maatregelen nemen. 'Houd energieopslagsystemen vooral op veilige afstand van je agrarische bedrijfsvoering en mensen,' raadt Berry aan. 'Plaats een betonscherm tussen het energieopslagsysteem en het bedrijfs- en transformatorgebouw voor bescherming tegen hitte en straling, of zorg dat er voldoende afstand tussen zit.'
Wie zich bewust is van de mogelijke risico's kan passende maatregelen nemen. 'Houd energieopslagsystemen vooral op veilige afstand van je agrarische bedrijfsvoering en mensen,' raadt Berry aan. 'Plaats een betonscherm tussen het energieopslagsysteem en het bedrijfs- en transformatorgebouw voor bescherming tegen hitte en straling, of zorg dat er voldoende afstand tussen zit.'
Tref maatregelen.
'De juiste locatie kiezen en zorgen voor de aanwezigheid van branddetectie met een passend blussysteem is iets wat je vooraf kunt regelen' vervolgt Berry. 'Om een energieopslagsysteem en omgeving te koelen in het geval van brand, is voldoende bluswater inclusief juiste aansluitingen nodig.'
Nog een tip van Berry: 'Met een goed batterijmanagementsysteem (BMS) heb je inzicht en invloed op de staat en de levensduur van je batterijen. Je leverancier kan je helpen met instellen en uitleg geven over het gebruik ervan. Dit levert je een veiliger energieopslagsysteem op.'
Nog een tip van Berry: 'Met een goed batterijmanagementsysteem (BMS) heb je inzicht en invloed op de staat en de levensduur van je batterijen. Je leverancier kan je helpen met instellen en uitleg geven over het gebruik ervan. Dit levert je een veiliger energieopslagsysteem op.'
Maak bij de aanleg van een energieopslagsysteem gelijk een noodplan.
Hierin staan alle nodige acties omschreven in geval van een calamiteit. Leverancier, brandweer en verzekeraar kunnen je daarbij helpen.
Betrek de juiste mensen.
Een gewaarschuwd mens telt voor 2 en 2 weten meer dan 1. Zo werkt het ook bij dit soort investeringen. Net als bij de aanleg van zonnepanelen heb je als opdrachtgever met veel verschillende partijen te maken. 'Leverancier, bouwer, installateur, energiehandelaar en verzekeraar. Dat kan lastig zijn,' weet Berry uit ervaring. 'Zeker als ze elkaar tegenspreken of geen kennis hebben van een agrarische bedrijfsvoering. Regelgeving loopt daarbij vaak achter de markt aan, maar komt er natuurlijk wel aan. Met de normering voor een energieopslagsysteem (PGS37-1) bereid je je hierop voor. Door een inspectiebedrijf te betrekken in je proces, kun je er direct voor zorgen dat je voldoet aan oplevering volgens NEN 1010. Een vergunningsplicht is er nu nog niet, maar er zijn wel gemeentes en provincies die vragen om de aanleg van een energieopslagsysteem te melden.
Heb jij plannen voor aanleg van een installatie voor duurzaam opwekken en opslaan van energie?
Betrek je verzekeringsadviseur dan ruim op tijd bij het ontwerp en voor nuttige tips! Jouw adviseur kan je ook in contact brengen met een risicodeskundige van Interpolis om je te helpen met veilige keuzes, passend bij jouw bedrijf.
Maak veilige keuzes voor mens, dier en omgeving.
Met de juiste maatregelen zorg je voor een veilig bedrijf.
Veelgestelde vragen
Zijn alle energieopslagsystemen hetzelfde?
Nee, er zijn juist veel verschillende soorten energieopslagsystemen op basis van lithium-ion. Bijvoorbeeld: LCO, LMO, NMC, LFP. Alle systemen zijn erop gericht om energie op te slaan en weer af te geven. Maar ze hebben andere eigenschappen. Er kan een verschil zijn in de gevoeligheid en de kans op een thermal runaway.
Zijn er onbrandbare energieopslagsystemen?
Nee, er zijn geen onbrandbare energieopslagsystemen. Opgeslagen energie kan onbedoeld vrijkomen. Daarom is het belangrijk om bewuste keuzes te maken en daarbij de juiste mensen te betrekken.
Aan welke normen moet een energieopslagsysteem voldoen?
De overheid werkt aan wetgeving waarin huidige normen, zoals PGS37-1 (februari 2022) terugkomen. Een energieopslagsysteem is onderdeel van de elektrische installatie en moet voldoen aan NEN 1010. Batterij-energieopslagsystemen moeten voldoen aan NEN 4288 (zoals aangewezen in PGS37-1). Omdat energieopslagsystemen vrij nieuw zijn, is de verwachting dat de wetgeving en normering zich verder ontwikkelt.
Wie moet je informeren voor het plaatsen van een energieopslagsysteem?
Informeer de vergunningverlener (gemeente of provincie), je netbeheerder, verzekeraar en de brandweer. Zorg met hen voor een noodplan, zodat vooraf duidelijk is wie welke actie kan en moet ondernemen. Bijvoorbeeld bij een calamiteit zoals brand.
Waar plaats je een energie opslagsysteem vanaf 20 kWh tot 100 kWh en wat is een veilige afstand tot een gebouw?
- Plaats de energieopslagsystemen buiten. Waarbij het energieopslagsysteem voor minimaal 60 minuten tegen branddoorslag en brandoverslag is gescheiden van bebouwing.
- Onder bebouwing valt onder andere een gebouw, woonhuis, loods, schuur, transformatorstation, warmteopslagtank, CO2-tank, mestsilo. - Kun je de energieopslagsystemen niet buiten plaatsen? Neem dan de volgende maatregelen:
- Plaats het energieopslagsysteem in een eigen brandcompartiment. Zorg dat het compartiment minimaal 60 minuten brand kan weerstaan. Plaats een geschikt blussysteem.
- Plaats het energieopslagsysteem niet in een gebouw met dieren.
- Plaats het energieopslagsysteem niet in een ruimte met bedrijfskritische installaties, zoals een elektraverdeler, klimaatcomputer of noodstroomaggregaat. - Plaats het energieopslagsysteem in een omgeving zonder stof en corrosieve gassen.
- De beschermingsklasse (IP-waarde) van het energieopslagsysteem geeft aan hoe dicht het systeem is voor stof en vocht. De beschermingsklasse zegt niets over hoe dicht het is voor corrosieve gassen, zoals ammoniak.
Waar plaats je een energieopslagsysteem vanaf 100 kWh en wat is een veilige afstand tot een gebouw?
- Plaats deze energieopslagsystemen buiten.
- Kies voor een veilige afstand tot bebouwing:
- Tot 500 kWh: 5 meter.
- Van 500 kWh tot 5 MWh: 10 meter.
- Vanaf 5 MWh: 15 meter.
Onder bebouwing valt onder andere een gebouw, woonhuis, loods, schuur, transformatorstation, warmteopslagtank, CO2-tank, mestsilo. - Maak een extra brandscherm door het plaatsen van een betonnen wand, waarmee je de invloed van warmte of brand op een gebouw vermindert. Denk niet alleen aan je eigen gebouwen, maar ook aan andere gebouwen in de directe omgeving van jouw bedrijf. Of kies als alternatief voor een betonnen scherm een verdubbeling van de minimale afstand tot de bebouwing.
- Plaats het energieopslagsysteem in een omgeving zonder stof en corrosieve gassen.
Welke invloed heeft een energieopslagsysteem op de aanwezige elektrische installaties?
Een energieopslagsysteem is een extra leverancier van stroom. Het is een uitbreiding van de elektrische installatie, naast de al aanwezige hoofdaansluiting en mogelijk ook de zonnepanelen en een noodstroomaggregaat. De technische installatie wordt zo op meerdere manieren gevoed met energie. Laat je installateur beoordelen of de technische installatie en de hoofdverdeler daar geschikt voor zijn.
Is een energieopslagsysteem geschikt als noodstroom?
Nee, een energieopslagsysteem is niet geschikt als noodvoorziening bij stroomuitval. Het opslagsysteem is niet altijd voldoende opgeladen om een werkproces van stroom te voorzien. Dit biedt onvoldoende zekerheid.
Wat is nodig voor het verzekeren van een energieopslagsysteem vanaf 20 kWh tot 100 kWh?
Zorg dat het energieopslagsysteem voldoet aan:
- Richtlijn PGS 37-1, voor veilige opslag van elektriciteit in energieopslagsystemen.
- Opleveringskeuring NEN 1010 van het energieopslagsysteem en van de verdelers waar de stroom doorheen loopt.
- Buitenopstelling waarbij het energieopslagsysteem voor minimaal 60 minuten tegen branddoorslag en brandoverslag is gescheiden van de bebouwing. Of binnenopstelling in een brandcompartiment met minimaal 60 minuten brandwerendheid tegen branddoorslag en brandoverslag. Het brandcompartiment is direct vanuit de buitenlucht bereikbaar. Het staat niet:
- Bij bedrijfskritische installaties.
- In een gebouw met dieren. - Een opstelling boven het maaiveld.
- Aanwezigheid van een blussysteem dat geschikt is voor Li-ion. Het systeem alarmeert en schakelt het energieopslagsysteem uit.
Wat is nodig voor het verzekeren van een energieopslagsysteem vanaf 100 kWh?
Zorg dat het energieopslagsysteem voldoet aan:
- Afscherming door een betonnen wand van minimaal 12 cm dikte. Of als alternatief voor een betonnen wand: een verdubbeling van de minimale afstand tot de bebouwing.
- Onder bebouwing valt onder andere een gebouw, woonhuis, loods, schuur, transformatorstation, warmteopslagtank, CO2-tank, mestsilo. - Een minimale afstand tot bebouwing:
- Tot 500 kWh: 5 meter.
- Van 500 kWh tot 5 MWh: 10 meter.
- Vanaf 5 MWh: 15 meter. - Richtlijn PGS 37-1 voor de veilige opslag van elektriciteit in energieopslagsystemen.
- Opleveringskeuring NEN 1010 van het energieopslagsysteem en de verdelers waar de stroom doorheen loopt.
- Buitenopstelling boven het maaiveld.
- Een blussysteem dat geschikt is voor Li-ion, alarmeert en het energieopslagsysteem uitschakelt.
- Aanwezigheid van bluswater met een minimale capaciteit van 4 uur en 90 m3 per uur.
- Een noodplan volgens PGS 37-1.
- Aanrijbeveiliging.
- Dataopslag.
- Onderhoudscontract.
Ook interessant voor jou?
Kies een elektra inspectie die bij je past.
Een elektra inspectie hoort bij het onderhoud van je elektrische installatie. Het geeft je inzicht. Als er problemen zijn, dan weet je ook welke je als eerste moet oplossen.
Wil je zonnepanelen aanleggen op je agrarische bedrijf?
Wees kritisch en neem een deskundige installateur in de arm met kennis van een agrarisch bedrijf.
Zo ga je veilig om met accu's en batterijen.
Boormachines, slijptollen, bosmaaiers, vervoersmiddelen, teelttafels, ze worden steeds meer elektrisch. Een ontwikkeling die ervoor zorgt dat het risico op brand flink toeneemt. Emile van Nieuwenhoven, agrarisch risicodeskundige bij Interpolis, geeft tips om de kans op brand door preventie flink verkleinen.