Humor en precisie gaan hand in hand bij jonge ondernemers.

Tussen dinertafels in de kas en digitale weegschalen in, bouwen jonge ondernemers bij Plantenkwekerij Gitzels aan een bedrijf dat even innovatief als nuchter is. Met een jaarlijkse productie van 190 miljoen koolplanten combineren zij ondernemerschap met onderzoek, humor met precisie, en traditie met toekomstgericht denken. Verduurzaming en digitalisering zijn hier geen abstracte begrippen, maar dagelijkse praktijk. Gevoed door data, moderne technologie én de kennis en groene vingers van de generaties voor hen. Zo laten Mike en Rick Gitzels zien dat toekomst­bestendig ondernemen hand in hand kan gaan met aandacht voor de omgeving en plezier in het vak.

Plantenkwekerij Gitzels is gespecialiseerd in de opkweek van vollegronds­groenteplanten. Mike Gitzels begon in 2024 als leidinggevende van het bedrijf. Hij nam het stokje over van zijn ouders. 'Zij genieten van hun pensioen, maar zijn nog niet uitgespeeld binnen het familiebedrijf.' Zijn broer Rick doet vanaf 2025 mee, en ook zus Yvonne is actief in het bedrijf. Hoe doen ze dat als generaties met elkaar?

Mike: 'Onderlinge afspraken en verantwoordelijkheden legden we vast in een familiestatuut. En 2 keer per jaar houden we een familieoverleg. Want alleen vanuit goede afspraken kun je een bedrijf leiden.' De familie is betrokken, maar hun medewerkers zijn ook belangrijk. Daarom werken ze nu ook aan de opzet van participatie­plannen, waarin ze medewerkers betrekken bij hun plannen.

Naast zijn werk op het familiebedrijf zet Mike zich met veel betrokkenheid in als sectorraadslid bedekte teelten bij Interpolis, en als voorzitter van glastuinbouw­gebied Grootslag. Daar werkt hij samen met gemeentes, provincie en waterschappen aan een gezamenlijke visie voor de toekomstige glastuinbouw. Hierin komen belangrijke onderwerpen aan bod: aardwarmte, geothermie, biomassa, collectieve huisvesting én waterberging. Mike: 'Je ziet dan wel dat er in de politiek niet altijd kennis is van de glastuinbouw. Het blijft dus belangrijk om mensen van buiten de tuinbouw te blijven interesseren.'

Mike: 'Het grootste belang voor de toekomst van de sector ligt bij ons, jonge ondernemers. Daarom denken we graag mee over de lange termijnvisie. Daarbij is het belangrijk dat je je uitspreekt.' Rick vult aan: 'De glastuinbouw­sector maakt mooie stappen. Die duurzaamheids­doelstellingen gaan we halen. Ga niet in de verdediging, maar houd het positief en vertel met passie over je product, dáár zit je meerwaarde.' Rick is ervan overtuigd dat juist de combinatie van de kennis die in het hoofd van de voorgangers zit én verdere digitalisering het werk makkelijker maakt. Die combinatie helpt om slimmer te ondernemen én om het verhaal van de tuinbouw beter te vertellen.

Rick is enthousiast over hun 'gigantische hoofden' vol kennis en hun groene vingers. 'Hoeveel water we gebruiken, welke soorten er zijn, wat in onze kas staat, informatie over het klimaat? Zij weten het vaak allemaal. Digitalisering helpt ons om die vakkennis vast te leggen voor jongere of nieuwe werknemers. Het maakt het werk makkelijker, en brengt ons nieuwe inzichten. Zo kunnen we nog slimmer werken en exact zien wat er met een plantje of kool gebeurt.'

Een mooi voorbeeld is de investering in de ontwikkeling van digitale weegschalen voor het hele bedrijf. Het gaat om een nieuwe (meet)methode voor optimale bemesting en watergift. Medewerkers hoeven op deze manier niet naar alle hoeken van de kas te gaan om de waterbehoefte te controleren. Bovendien levert dit minder plantschade op. Een mooie innovatie die tijd en energie kost, maar veel oplevert. 'Innovatie is alleen succesvol als je ook dúrft te denken en te doen', aldus Mike. Deze werd ondersteund door Interpolis en het Innovatiefonds Hagelunie. Andere recente ontwikkelingen zijn in-house onderzoek naar plaag- en ziektedruk, onder andere in valse meeldauw. We gebruiken de nieuwste technologie om - voor het oog onzichtbare - sporen in de lucht zichtbaar te maken voor telers.

Mike: 'Wij vinden het belangrijk dat onze digitale systemen veilig zijn. Wij hebben 80% van de regionale kool en 50% van de Nederlandse kool in de kas staan. Ook de opkweek staat bij ons. Dat móet goed blijven gaan.' En die 'gigantische hoofden', groene vingers en vakmanschap? Die zijn altijd nodig om ons bedrijf door te laten draaien. Als een waterpompje - onderdeel van het teeltproces - op zondagavond kapotgaat, hebben de planten nog steeds water nodig. Dan moeten we aan de slag om bijvoorbeeld klepjes handmatig open te zetten. Handig als je nog praktische vaklui om je heen hebt die die kennis hebben.'

'Iedereen speelt daarin een rol: van toeleveranciers tot klanten,' vertelt Mike. Vanuit die overtuiging werkt het bedrijf al jaren samen aan verduurzaming, bijvoorbeeld door minder kunstmest te gebruiken en over te stappen op organisch substraat. Samen met PPS, Wageningen en vaste partners onderzoekt Mike hoe jonge planten zo weerbaar mogelijk bij de teler aankomen. Een belangrijke én steeds urgentere klus die je alleen samen kunt klaren. Ook in de kas wordt stap voor stap geïnvesteerd, met onder meer diffuus glas en een dubbel scherm. Tegelijk kiest hij bewust voor focus: niet alles kan tegelijk. Zo is de biologische afdeling tijdelijk verkleind, om eerst samen voldoende kennis op te bouwen voordat ze verder opschalen.

Mike: 'Onze omgeving en de politiek bepalen of de sector hierin slaagt. De problemen rondom beschikbare CO₂ voor de glastuinbouw zijn er nog. Dus blijven de WKK's nog draaien, stijgen de energiebelastingen en is elektrificeren duur. Daarom moeten we vooral laten zien wat de meerwaarde van de glastuinbouw is, en goed kijken wáár die bedrijven staan. De ‘oude’ glastuinbouw­gebieden liggen niet altijd in de buurt van restwarmte en rest-CO₂. Dat maakt circulair telen niet mogelijk. Als de politiek en de maatschappij de juiste keuzes moeten maken, is het wel belangrijk dat ze het belang van de glastuinbouw inzien.' Rick haakt hierop aan: 'Vaak zien ze alleen een glazen huis waar tomaten uit rollen.'

Er zijn veel meningen over de glastuinbouw. Rick merkt dat juist mensen buiten de sector vaak een beeld hebben dat niet klopt. Door zijn brede netwerk, onder andere via het Slow Food Youth Netwerk, ging hij het gesprek aan met jonge beleidsmakers van de provincie, chef-koks, sommeliers en mensen die met de handen in de grond werken. Dat liet hem zien hoe complex, technisch en gedetailleerd het verhaal van de glastuinbouw eigenlijk is. Door dat verhaal op een andere manier te vertellen - bijvoorbeeld diners via Served by Nature of inspiratiewandelingen in en om de kas - maakt hij de sector tastbaar, persoonlijk, begrijpelijk en inspirerend.

'Investeer niet alleen in technologie, maar ook in creativiteit. Vertel niet over de trays die door de kas gaan, maar over de vitaminebommetjes die je produceert. Iedereen mag weten dat wij heel veel mensen gezond voeden!' Rick ziet nog veel kansen om het anders te doen. In zijn rol bij EatThis zoekt hij, via samenwerkingen met onder meer Caring Doctors en samen met groenteproducenten, het gesprek op met ziekenhuizen over gezonde voeding. De visie op voedsel in ziekenhuizen en andere publieke plekken moet écht veranderen. Zeker op plekken waar dat het hardste nodig is moet gezond eten beschikbaar zijn. De beweging is in gang gezet; enkele ziekenhuizen stapten al over naar gezonde, verse en zelfgemaakte maaltijden. Ook werkt hij via het EatThis-netwerk met andere tuinders samen met ontwerpers, economen, politici, beleidsmakers en creatieve denkers aan nieuwe ideeën voor de toekomst van voedsel. Zo verbindt hij met creativiteit glastuinbouw en gezondheid.

Met humor en veel energie blijven Rick en Mike in beweging, Stilstaan past niet in hun woordenboek. Vooruitgang wél. Want als je een zakje aardappelzaad naar Afrika kunt brengen, in plaats van een container pootgoed, scheelt dat enorm in CO₂-uitstoot. Dat is duurzaam, en daarnaast is het uitgangsmateriaal ook ziektevrij. Mike: 'Daarom werken wij nu aan de productie van aardappelen uit zaad.' Het is weer een voorbeeld hoe het bedrijf in beweging blijft. Steeds kritisch blijven kijken naar mogelijkheden om te zien hoe het anders, beter, sneller of eerlijker kan. Zo blijft het bedrijf toekomstbestendig. En natuurlijk altijd met een dosis humor. We gaan vast nog veel van ze horen.