Brandveiligheid op je bedrijf verbeteren: de aanpak van melkveehouder Mark.

Een stalbrand heeft grote gevolgen voor je melkveebedrijf. Toch kun je veel doen om brand in je stal te voorkomen. In dit artikel lees je hoe melkveehouder Mark van Lipzig zijn brandveiligheid verbeterde. Ook ontdek je de belangrijkste oorzaken van stalbrand en tips om risico’s te verkleinen.

'Een gezond melkveebedrijf, begint met gezonde koeien.' Dat is het motto van Mark van Lipzig, mede-eigenaar van melkveebedrijf Brosa in het Limburgse Velden.

Zijn bedrijf telt 385 melkkoeien en 250 jongvee. Met 6 melkrobots produceert hij jaarlijks 3,8 miljoen liter melk.

Voor Mark staat dierenwelzijn voorop: 'Een gezond bedrijf begint bij gezonde dieren.' Juist daarom kijkt hij verder dan alleen productie. Ook brandveiligheid hoort daarbij.

Een stalbrand is een serieus risico. 1 op de 8 melkveehouders krijgt ermee te maken. De financiële en emotionele schade kan fors zijn. Dat blijkt uit schadecijfers van Interpolis.

Verzekeringsadviseur Bart Hazen van Rabobank ziet wat er gebeurt na een brand. 'Ten eerste is het voor een melkveehouder verschrikkelijk om dieren te verliezen. En ten tweede kost de bouw van een nieuwe stal een hoop tijd en energie. Je moet een nieuwe vergunning aanvragen en het is maar de vraag of je die nog krijgt, en zo ja, hoe lang je er op moet wachten. Die processen duren vaak jaren.'

Ook de periode daarna vraagt veel van een ondernemer. Wim Niessen, risicodeskundige bij Interpolis, vult aan: 'Als er al een geschikte locatie is waar je dieren kunt onderbrengen, ontbreekt het vaak aan de installaties die je nodig hebt voor je bedrijfsvoering. Dat zorgt ervoor dat de financiële impact groter is dan enkel de schade aan je stal.'

Voor Mark is dat een belangrijk besef. 'Het lijkt me vreselijk als mijn boerderij in de fik staat en ik alleen nog machteloos kan toekijken. Vanwege de financiële, maar zeker ook vanwege de emotionele gevolgen. Je bent misschien nog wel 5 jaar bezig met het herstellen van alle schade.'

Een stalbrand kan op verschillende manieren ontstaan. We nemen de belangrijkste oorzaken van stalbranden met je door.

Elektrische installaties.

Veel stalbranden ontstaan in elektrische installaties. Dit gaat bijvoorbeeld om koeborstels, drinkautomaten of ventilatiesystemen op je bedrijf. Slecht onderhoud is meestal de boosdoener bij deze branden. 'Door goed, preventief onderhoud kun je dit relatief eenvoudig voorkomen', zegt Wim.

Daarom koos Mark bewust voor extra onderhoud. 'Nu ik dit weet, laat ik mijn installaties en machines extra goed onderhouden. Ik heb een onderhoudscontract afgesloten, waardoor de melkinstallaties 3 keer per jaar worden nagelopen en onderdelen die versleten zijn meteen worden vervangen.'

Ook knaagdierenpreventie speelt een belangrijke rol. 'Als muizen of ratten aan de kabels knagen, krijg je kans op kortsluiting. Daarom komt er maandelijks een bedrijf controleren of er knaagdieren aanwezig zijn in de stal en zetten ze vallen om ze te bestrijden. Ik heb daarnaast ook katten die de muizen op een natuurlijke manier weghouden.' 

Lassen en slijpen.

Las- en slijpwerkzaamheden zijn een belangrijke oorzaak van branden. 'Laat die daarom bij voorkeur uitvoeren door een professional', adviseert Wim. 'Voer ze niet in de stal of je bedrijfspand uit, maar buiten.'

En als dit toch binnen moet gebeuren, is het belangrijk om preventieve maatregelen te nemen. 'Dek in een stal mestputten af vanwege brandbare gassen, en zorg er ook in andere bedrijven voor dat blusmiddelen direct beschikbaar zijn en dat er na afloop zorgvuldig wordt gecontroleerd of er geen smeulende resten achterblijven.'

In dit artikel lees je onze tips om de kans op brand door lassen en slijpen te verkleinen.

Hooibroei.

Een andere belangrijke oorzaak van stalbranden in de melkveehouderij is hooibroei. Hooi heeft de eigenschap om te gaan broeien als het vochtig is.

Wim: 'Het kan soms wel 100 graden worden en dan begint het te branden van binnenuit. Een agrarisch ondernemer kan dit heel eenvoudig zelf meten: zodra de temperatuur voorbij de 50 graden gaat is het iets om in de gaten te houden.'

Voorkom brand door de temperatuur van je hooi regelmatig te controleren. In dit artikel lees je meer over hoe je de kans op hooibroei kunt verkleinen.

Aandacht voor mestgassen en ventilatie.

Ook maakte Wim de melkveehouder bewust van de gevaren die een mestkelder met zich kan meebrengen. 'Door mest ondergronds te bewaren kan er een gasbom ontstaan. Daarom hebben wij een speciale vloer laten plaatsen met openingen in de grond en goede ventilatie, zodat het gas naar buiten kan. Daarnaast hebben we automatische mixers die de mest vloeibaar houden en gasvorming verminderen.'

Brandveiligheid begint al bij de bouw van een stal. Toen Mark in 2015 een nieuwe stal liet bouwen greep hij het aanbod van Interpolis om zich te laten adviseren over brandveiligheid dan ook met beide handen aan.

'Met onder andere risicodeskundige Wim Niessen heb ik veel gesproken over hoe we de stal zo konden inrichten dat brand hier geen kans heeft, en dat áls brand zich toch voordoet, we kunnen ingrijpen om risico’s te beperken.'

Dat leidde tot concrete keuzes: zo wordt het hooi opgeslagen in een apart brandcompartiment en hangen de omvormers van de zonnepanelen buiten de stal tegen een betonnen muur. 

Wil je meer informatie en advies over het voorkomen van stalbranden om de veiligheid van mens en dier te waarborgen? In dit artikel lees je meer over het voorkomen van stalbranden.

Volgens Wim staat het belang van de ondernemer altijd centraal. 'Alles wat we doen, is in het belang van de ondernemer. We willen er samen voor zorgen dat we de continuïteit van het bedrijf waarborgen.'

Bart benadrukt de samenwerking: 'We willen zorgen dat een investering voldoet aan de acceptatie-eisen van de verzekeraar, zodat de ondernemer niet voor verrassingen komt te staan. Onder andere in de agrarische sector werken we daarvoor graag samen met Interpolis, vanwege hun uitgebreide kennis en kunde in de markt.'

Direct na de bouw liet Mark op advies van de Rabobank – de verkoop- en adviespartner van Interpolis – ook een elektra inspectie uitvoeren. Dat geeft namelijk een goed beeld van de staat van elektrisch materieel en mogelijke risico's en gebreken.

'Interpolis en Rabobank bieden goede begeleiding in al deze facetten', vertelt Mark tevreden.