Wat te doen bij brand?

Brand in huis; het is ieders grootste nachtmerrie. Maar hoe vervelend ook, het is raadzaam om hier eens bij stil te staan. Want welke voorzorgsmaatregelen kun je treffen? En wat moet je doen als het je onverhoopt overkomt? Wij gingen erover in gesprek met Ange Goutier, adviseur risicobeheersing bij Brandweer Midden- en West-Brabant. Zij deelt haar tips en adviezen. En geeft antwoord op de vraag: wat te doen bij brand?

Van het treffen van verschillende voorzorgsmaatregelen, het belang van rookmelders, veilig vluchten tot zelf de brand blussen. Goutier vertelt ons er alles over.

Brandcijfers in Nederland

Daar waar het aantal woningbranden de afgelopen jaren daalde, nam het in 2020 juist toe. Zo blijkt uit cijfers van de Risicomonitor Woningbranden van het Verbond van Verzekeraars. Zij ontvingen 66.657 claims, tegenover 64.879 in 2019. Een stijging die mogelijk te wijten is aan het thuiswerken tijdens de coronacrisis.

Bij brandweermeldkamers kwamen vorig jaar in totaal 44.468 meldingen binnen. Dat zijn er gemiddeld 122 per dag. En in 3.565 van de gevallen moest de brandweer daadwerkelijk uitrukken.

Tips waarmee je de kans op brand verkleint

Een brand helemaal voorkomen gaat niet. Maar je kunt wél verschillende voorzorgsmaatregelen treffen om de kans op brand in huis aanzienlijk te verkleinen. Goutier licht toe: ’De brandweer concentreert zich op de 3 meest voorkomende oorzaken van brand: koken, stoken en elektrische apparaten.

Koken

  1. Gebruik een kookwekker. Het is begrijpelijk dat je niet constant naar de pannen kijkt en je wel eens laat afleiden. Een kookwekker brengt de aandacht tijdig terug bij het fornuis. Verlaat je de keuken? Zet het fornuis dan uit.
  2. Houd het aanrecht leeg. Zo kun je ook niets omstoten. En haal brandbare spullen zoals keukenpapier weg bij het fornuis.

Stoken

  1. Stook met droog hout, op de Zwitserse methode. Hierbij zet je de luchttoevoer helemaal open en plaats je het hout steeds kruislings op elkaar. Zo krijg je betere én gelijkmatigere hitte in de schacht.
  2. Laat je schoorsteen jaarlijks vegen door een erkende schoorsteenveger.

Elektrische apparaten

  1. Laad scootmobiels, elektrische fietsen en hoverboards buitenshuis op. Of zorg dat je thuis bent wanneer je dat binnenshuis doet. Deze apparaten bevatten namelijk een lithium-ion batterij. Wanneer je bijvoorbeeld valt of van de stoep rijdt, krijgt deze batterij een schok. En dat brengt extra brandgevaar met zich mee wanneer je deze weer oplaadt.
  2. Leg telefoons op een hard oppervlak aan de lader, zoals een tafel. Doe dit niét op de bank of in bed. Dit vanwege de hitte die vrijkomt op een brandbare ondergrond.
  3. Gebruik originele oplaadkabels. Deze stoppen automatisch de stroomtoevoer wanneer een apparaat opgeladen is. Een namaakvariant doet dat niet, die blijft stroom geven. Zo’n kabel én jouw apparaat kunnen daardoor hartstikke warm worden. Dit met alle gevolgen van dien. Gooi daarnaast eventuele kapotte kabels weg.

Een vluchtplan voorbereiden

Naast de voorzorgsmaatregelen die je kunt treffen, pleit Goutier ook voor een vooraf besproken vluchtplan. ‘En dat stel je in slechts 1 avond al op. Mocht er ooit brand uitbreken, dan is dit een bruikbaar hulpmiddel om de woning veilig, en zo snel mogelijk te verlaten.’ De volgende tips helpen je hierbij:

  1. Stippel de route naar de voordeur uit. Bedenk hoe je hier vanuit iedere ruimte komt.
  2. Houd de vluchtroute vrij. Brand gaat vaak gepaard met veel rook. Hierdoor is het zicht slecht. Voorkom dan ook dat er losse spullen in het pad liggen waarover je kunt struikelen.
  3. Sluit alle deuren. Dit vertraagt de verspreiding van giftige rook.
  4. Leg de voordeursleutel op een vaste plek. Zo kun je bij brand snel naar buiten wanneer de deur afgesloten is.
  5. Stem af wie voor wie zorgt. Wie neemt de kinderen of huisdieren mee naar buiten?
  6. Spreek buiten een verzamelpunt af. Op veilige afstand van je woning, bijvoorbeeld aan de overkant van de straat. Bel daarna 112.
  7. Bespreek en test de vluchtroute.

Goutier raadt aan om het vluchtplan jaarlijks door te nemen. ‘Het is belangrijk dat niemand twijfelt en iedereen weet wat te doen. Oefen de route daarom ook met enige regelmaat.’

Rookmelders plaatsen

De meeste slachtoffers bij brand vallen door het inademen van rook. ‘Wanneer je slaapt, ruik je namelijk niets. Maar je gehoor werkt wel.’ Rookmelders zijn daarom volgens de expert van levensbelang. 'Des te meer tijd en kans heb je om je huis veilig te verlaten.' Houd bij het installeren van rookmelders rekening met de volgende punten:

  • Kies voor rookmelders die 10 jaar meegaan én gekoppeld zijn. Slaap je bijvoorbeeld op zolder en breekt er beneden brand uit? Dan ben je sneller op de hoogte doordat ze ook boven een alarmsignaal geven.
  • Installeer het toestel volgens de voorschriften van de fabrikant en aan het plafond. Op afstand van warmtebronnen zoals lampen of ventilatie. En zo’n 30 tot 35 centimeter van de muur of hoek vandaan.
  • Test de rookmelders regelmatig. Bijvoorbeeld op de eerste maandag van de maand, wanneer ook de sirenes landelijk afgaan.
  • Onderhoud alle melders in huis. Door er regelmatig met de stofzuiger langs te gaan bijvoorbeeld.

Goutier vervolgt: ‘Voor het aantal te plaatsen melders hanteren we bij de brandweer het ‘voldoende-beter-best-principe’. Het begint met het plaatsen van rookmelders op de vluchtroute, zoals in de hal en op de overloop. Nog beter is om vervolgens ook de slaapkamers van een exemplaar te voorzien.’ De beste optie? ‘Alle verblijfsruimtes in huis uitrusten met een rookmelder’, zo verklaart de expert.

Vanaf 1 juli 2022 zijn rookmelders verplicht. Wil je meer informatie? Je leest het in dit artikel.

Wat te doen bij brand?

Je denkt er liever niet over na, maar stel dat er tóch brand uitbreekt: wat kun je dan het beste doen? ‘Dit is afhankelijk van de omvang ervan. Een kleine, beginnende brand kun je bijvoorbeeld zelf blussen. Mits je zonder gevaar weg kunt komen natuurlijk.’

Voor een grotere brand gaat dit volgens de adviseur niet op. ‘Vanaf het moment dat de brand ontstaat, heb je slecht 2 tot 3 minuten de tijd om de woning te verlaten. Stop in dit geval meteen waar je mee bezig bent, blijf kalm en breng jezelf en je medebewoners in veiligheid. Het vooraf besproken vluchtplan en de geplaatste rookmelders helpen hierbij. Eenmaal veilig buiten? Bel dan 112.’

De brand zelf blussen

Ontstaat er een kleine brand in huis die je zelf kunt blussen? Gebruik dan een geschikt blusmiddel. ‘Zoals een goed sluitende deksel bij vlam in de pan. En een AB blusser om de meeste andere branden in huis te blussen. De A staat voor vaste stoffen brand, bijvoorbeeld een tafel en de B voor vloeistoffen brand.’

Volgens Goutier is het daarbij wel van groot belang dat mensen weten hoe een bepaald blusmiddel werkt. ‘Je hebt geen tijd om rustig de instructies te lezen. Zorg daarom dat je van tevoren weet hoe te handelen. Zo kun je meteen schakelen wanneer er brand uitbreekt.’

Verzeker je woning en spullen tegen brandschade

Hoe is brand te voorkomen en wat kun je doen als er brand uitbreekt? In dit artikel somden we het voor je op. Van tips waarmee je de kans op brand verkleint, tot het samenstellen van een vluchtplan. Én we deelden tips voor het plaatsen van rookmelders en het zelf blussen van een kleine brand. Want helaas; een woningbrand helemaal voorkomen gaat niet. Met onze Woonhuisverzekering verzeker je jouw woning tegen brandschade. En met onze Inboedelverzekering is brandschade aan je spullen gedekt.